Τι κοινό μπορεί να έχει ένας κομμουνιστής επαναστάτης με έναν Γερμανό αυτοκράτορα;
Κανονικά, απολύτως τίποτα. Εκτός αν ο δεύτερος αποφασίσει ότι ο πρώτος είναι ο ιδανικός άνθρωπος για να καταστρέψει τον εχθρό του…
Στις 7 Νοεμβρίου 1917, οι Μπολσεβίκοι καταλαμβάνουν την εξουσία στη Ρωσία, γράφοντας μία από τις σημαντικότερες σελίδες της παγκόσμιας Ιστορίας. Είναι η περίφημη Οκτωβριανή Επανάσταση, που ονομάστηκε έτσι επειδή, σύμφωνα με το ημερολόγιο που χρησιμοποιούσαν τότε οι Ρώσοι, ήταν ακόμη 25 Οκτωβρίου.
Όμως πίσω από την επανάσταση κρύβεται μια ιστορία που δεν περιλαμβάνει μόνο εργάτες, στρατιώτες και κόκκινες σημαίες. Περιλαμβάνει και γερμανικά χρήματα…
Το τρένο που εξυπηρετούσε δύο εχθρούς
Τον Απρίλιο του 1917, ο Λένιν βρίσκεται εξόριστος στην Ελβετία. Θέλει να επιστρέψει στη Ρωσία, αλλά υπάρχει ένα μικρό πρόβλημα: στη μέση βρίσκεται η Γερμανία, με την οποία η χώρα του πολεμά.
Τότε συμβαίνει το απροσδόκητο. Η γερμανική κυβέρνηση επιτρέπει στον Λένιν και σε άλλους επαναστάτες να διασχίσουν τη γερμανική επικράτεια με ένα ειδικά οργανωμένο τρένο.
Γιατί τόση εξυπηρέτηση;
Επειδή το Βερολίνο ήλπιζε ότι ο Λένιν θα αποσταθεροποιούσε τη Ρωσία και θα την οδηγούσε έξω από τον Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο.
Με λίγα λόγια, ο Κάιζερ δεν έγινε ξαφνικά κομμουνιστής. Απλώς είχε βρει έναν εξαιρετικά χρήσιμο αντίπαλο του αντιπάλου του.
Ο μυστηριώδης μεσάζοντας και το γερμανικό χρυσάφι
Εδώ εμφανίζεται ο Αλεξάντερ Πάρβους, ένας επαναστάτης και επιχειρηματίας με επαφές στη γερμανική κυβέρνηση.
Ο Πάρβους είχε προτείνει στο Βερολίνο σχέδιο αποσταθεροποίησης της Ρωσίας μέσω επαναστατικών κινημάτων.
Η Γερμανία πράγματι διέθεσε χρήματα για επαναστατική προπαγάνδα. Όμως προέκυψε μια πολύ πιο σκοτεινή κατηγορία: ότι μέρος των χρημάτων κατέληγε στους Μπολσεβίκους μέσω μεσαζόντων, εμπορικών συναλλαγών και διαδρομών που περνούσαν από τη Στοκχόλμη.
Ήδη από το καλοκαίρι του 1917, η ρωσική Προσωρινή Κυβέρνηση κατηγορούσε τον Λένιν για συνεργασία με τη Γερμανία. Ο ίδιος αρνήθηκε τις κατηγορίες.
Πλήρωσε τελικά ο Κάιζερ την επανάσταση;
Η γερμανική βοήθεια για την επιστροφή του Λένιν είναι ιστορικά τεκμηριωμένη. Το ίδιο και οι γερμανικές προσπάθειες χρηματοδότησης επαναστατικής δραστηριότητας.
Αυτό που παραμένει αμφισβητούμενο είναι πόσα χρήματα έφτασαν πράγματι στο κόμμα του Λένιν, μέσω ποιων προσώπων και με ποια επιρροή στην επανάσταση.
Το αποτέλεσμα, πάντως, εξυπηρέτησε τη γερμανική στρατηγική. Οι Μπολσεβίκοι πήραν την εξουσία και λίγους μήνες αργότερα η Ρωσία υπέγραψε ειρήνη με τις Κεντρικές Δυνάμεις.
Κάπως έτσι, 109 χρόνια μετά, μένει ένα ερώτημα που δεν χωρά εύκολα στα σχολικά βιβλία: Η Γερμανία απλώς εκμεταλλεύτηκε μια επανάσταση που ήδη ερχόταν ή βοήθησε να γραφτεί ένα από τα σημαντικότερα κεφάλαια του 20ού αιώνα;
Αφήστε μια απάντηση