Στις 10 Νοεμβρίου 1983, ο Μπιλ Γκέιτς παρουσίασε στον κόσμο τα Windows. Ένα όνομα που υποσχόταν να ανοίξει παράθυρα σε έναν ολοκαίνουργιο ψηφιακό κόσμο. Αυτό που δεν διευκρίνισε κανείς ήταν αν τα παράθυρα θα άνοιγαν και από τις δύο πλευρές.
Δεκαέξι χρόνια αργότερα, ένας ερευνητής ανακάλυψε μέσα στα Windows NT κάτι που έμοιαζε με κακόγουστο αστείο: ένα κρυπτογραφικό κλειδί με την ονομασία NSAKEY. Ναι, NSA. Όπως η αμερικανική Υπηρεσία Εθνικής Ασφάλειας.
Αν επρόκειτο για σενάριο κατασκοπευτικής ταινίας, ο σεναριογράφος μάλλον θα το απέρριπτε ως υπερβολικά προφανές. Μόνο που αυτή η ιστορία συνέβη πραγματικά…
Η ψηφιακή επανάσταση και το μυστικό στον κώδικα
Τα Windows κυκλοφόρησαν τελικά το 1985 και σταδιακά άλλαξαν τη σχέση των ανθρώπων με τους υπολογιστές. Η τεχνολογία έπαψε να αποτελεί προνόμιο ειδικών και άρχισε να μπαίνει σε γραφεία, σπίτια και, τελικά, σε κάθε πτυχή της καθημερινότητας.
Μαζί με τις νέες δυνατότητες ήρθε και κάτι λιγότερο εντυπωσιακό: η ανάγκη να εμπιστευόμαστε ένα σύστημα του οποίου τη λειτουργία οι περισσότεροι δεν μπορούσαν να ελέγξουν. Και κάπου εδώ μπαίνει στην ιστορία ο Andrew Fernandes.
Το 1999, ο ερευνητής εντόπισε στον κώδικα των Windows NT μια αναφορά με την ονομασία _NSAKEY. Συνδεόταν με ένα δεύτερο κρυπτογραφικό κλειδί, το οποίο μπορούσε να χρησιμοποιηθεί για την έγκριση συγκεκριμένων στοιχείων λογισμικού κρυπτογράφησης. Το όνομα ήταν πραγματικό. Το κλειδί επίσης. Ξαφνικά, μια τεχνική λεπτομέρεια μετατράπηκε σε διεθνές μυστήριο.
NSAKEY: Είχε η NSA το δικό της κλειδί στα Windows;
Η θεωρία που εξαπλώθηκε ήταν τόσο απλή όσο και ανατριχιαστική: μήπως η Microsoft είχε ενσωματώσει στο λειτουργικό της σύστημα μια μυστική δυνατότητα που θα μπορούσαν να αξιοποιήσουν οι αμερικανικές υπηρεσίες πληροφοριών;
Δεν μιλούσαμε για κάποιον άγνωστο υπολογιστή σε ένα υπόγειο εργαστήριο. Μιλούσαμε για την εταιρεία που φιλοδοξούσε να βάλει τον προσωπικό υπολογιστή σε κάθε σπίτι. Η Microsoft έσπευσε να απαντήσει. Στις 3 Σεπτεμβρίου 1999 ανακοίνωσε ότι το δεύτερο κλειδί ανήκε στην ίδια, ότι δεν είχε παραχωρηθεί στην NSA και ότι η επίμαχη ονομασία σχετιζόταν με τις διαδικασίες ελέγχου της κρυπτογραφικής τεχνολογίας στις ΗΠΑ.
Ο ειδικός ασφάλειας Bruce Schneier εξέτασε επίσης την υπόθεση, επισημαίνοντας τις τεχνικές λεπτομέρειες και τις διαφορετικές πιθανές ερμηνείες της ανακάλυψης.
Ωστόσο, για όσους υποψιάζονταν ότι οι κυβερνητικές υπηρεσίες είχαν βρει τρόπο να αποκτούν πρόσβαση σε προσωπικούς υπολογιστές, η εξήγηση της Microsoft δεν ήταν αρκετή. Άλλωστε, αν ήθελες να κρύψεις ένα κλειδί που συνδέεται με την NSA, θα το ονόμαζες πράγματι NSAKEY; Ή μήπως ακριβώς αυτή η προφανής ονομασία ήταν ο λόγος που κανείς δεν θα περίμενε να κρύβει κάτι τόσο σημαντικό;
Από το NSAKEY στον κόσμο της ψηφιακής παρακολούθησης
Η υπόθεση του 1999 δεν ήταν το τέλος της ιστορίας. Ήταν μια πρόγευση των ερωτημάτων που θα απασχολούσαν την ανθρωπότητα τις επόμενες δεκαετίες. Οι υπολογιστές άρχισαν να αποθηκεύουν ολοένα περισσότερα προσωπικά δεδομένα. Το διαδίκτυο συνέδεσε εκατομμύρια ανθρώπους και συσκευές. Η τεχνολογία απέκτησε τη δυνατότητα να καταγράφει συνήθειες, προτιμήσεις, επικοινωνίες και κινήσεις.
Και το 2013, οι αποκαλύψεις του Έντουαρντ Σνόουντεν για τα προγράμματα παρακολούθησης της NSA έδωσαν μια εντελώς διαφορετική διάσταση στη δημόσια συζήτηση για την ψηφιακή ιδιωτικότητα. Αυτό δεν αποδεικνύει ότι το NSAKEY αποτελούσε μυστική πρόσβαση στα Windows. Δείχνει, όμως, γιατί η ιδέα της κρατικής παρακολούθησης μέσω της τεχνολογίας δεν έπαψε ποτέ να απασχολεί τον κόσμο.
Για τους υποστηρικτές της θεωρίας, το NSAKEY ήταν ένα μικρό παράθυρο σε κάτι πολύ μεγαλύτερο: ένα πιθανό δίκτυο συνεργασίας μεταξύ τεχνολογικών εταιρειών και υπηρεσιών πληροφοριών. Ένα δίκτυο που, σύμφωνα με την πιο σκοτεινή εκδοχή, δεν χρειάζεται να παρακολουθεί τους πάντες συνεχώς. Αρκεί να έχει τη δυνατότητα.
Ποιος κοιτάζει από την άλλη πλευρά;
Στις 10 Νοεμβρίου 1983, η ανθρωπότητα έκανε ένα ακόμη βήμα προς τον ψηφιακό κόσμο. Έναν κόσμο γεμάτο γνώση, επικοινωνία και ελευθερία.
Σαράντα τρία χρόνια αργότερα, ο ίδιος κόσμος έχει μετατραπεί σε ένα τεράστιο αποθετήριο προσωπικών πληροφοριών. Σχεδόν ολόκληρη η ζωή ενός ανθρώπου μπορεί πλέον να χωρέσει σε έναν υπολογιστή. Κάπου στην ιστορία αυτής της επανάστασης βρίσκεται ένα κρυπτογραφικό κλειδί με ένα όνομα που κανείς δεν θα μπορούσε να επινοήσει καλύτερα: NSAKEY.
Η Microsoft έδωσε τη δική της εξήγηση. Οι ερευνητές εξέτασαν τις τεχνικές δυνατότητες. Οι θεωρίες συνωμοσίας συνέχισαν να κυκλοφορούν. Το πιο ενδιαφέρον ερώτημα, όμως, δεν είναι ποιος είχε το κλειδί το 1999, αλλά πόσα κλειδιά υπάρχουν σήμερα για πόρτες που οι περισσότεροι άνθρωποι δεν γνωρίζουν καν ότι έχουν ανοίξει…
Αφήστε μια απάντηση